بايد ها و نبايد هاي پس از كشيدن دندان 

زير شاخه: جراحی فک و صورت 2009/9/27

شايد شما بيماري باشيد كه امروز دندان عقلتان را كشيده (و يا جراحي) كرده باشيد و يا ممكن است از نزديكان شما شخصي تحت عمل جراحي كشيدن دندان عقل (يا هر دندان) ديگري قرار گرفته باشد. آيا دهان شما پر از خونابه است؟ آيا درد درد جراحي آزار دهنده و ناراحت كننده است؟ و ...

معمولا همكاران جراح و دندانپزشك بعد از  جراهي و يا كشيدن دندان به بيماران خود توصيه هايي ميكنند. شايد مايل باشيد يك بار ديگر بدانید كه بعد از خروج از مطب دندانپزشك چه نكاتی را  بايد رعایت كنید.

1. گاز كوچك: به عنوان اولين نكته (مهم) دندانپزشك پس از كشيدند دندان و يا بخيه زدن ناحيه جراحي، يك تكه گاز كوچك را در ناحيه قرار ميدهد و از شما می‌خواهد كه آن را حدود 1  الي 2 ساعت در محل نگه دارید. باين كار به اين دليل است كه خونریزی از محل جراحی زودتر قطع شود . توجه كنيد كه فلسفه اين كار تشكيل لخته خوني در داخل همان گاز اوليه و همچنين خفره خالي ايجاد شده در استخوان (محل جراحي) شماست. به عبارتي ديگر، وجود لخته عامل توقف خونريزي است.

نكته: پس تا زمان توصيه شده (1-2 ساعت) به هيچ عنوان گاز را از محل خارج نكنيد. همچنين گاز را نبايد تعويض كنيد (به دليل وجود لخته خوني در گاز). بهترين و موثرترين روش جلوگيري از خونريزي، وجود همان  تكه گاز كوچك خون آلودي است كه دندانپزشك در ناحيه قرار داده است.

2. خون آبه پس از جراحي يا كشيدن: ممكن است تا فردای روز جراحی، مقداری خون در دهانتان ترشح شده و با بزاق مخلوط شده و خون آبه اي را ايجاد كند كه كاملا طبیعی است. ككر خاصي لازم نيست انجام دهيد،  شايد بهتر باشد تا یك تكه گاز استریل كوچك را در محل جراحی قرار دهید.


4. كشیدن مجدد دندان یا ورزش كردن تا فردای روز جراحی ممنوع است، چون افزایش گردش خون باعث خون‌ریزی مجدد از محل جراحی می‌شود. ممكن است در شب روزي كه جراحی، كرده ايد هنگام خواب مشاهده كنید كه بالشتان خونی است. نگران نباشيد، نشت مقداری خون طبیعی است. حتما زیر سرتان را در شب پس از جراحی، بالاتر از حالت عادی نگه دارید. برای این كار می‌توانید دو عدد بالش زیر سرتان بگذارید.

5. ورم پس از جراحی: به علت سيستم ترميمي و دفاعي بدن،‌ بصورت نرمال پس از جراحی (مثلا دندان عقل) ناحيه جراحي روي صورت متورم ميشود (به اصطلاح باد ميكند). اين ورم ممكن است آنقدر شديد شود كه يك نيمه صورت كاملا حالت "گرد" كند. شما بايد بدانيد كه ورم پس از جراحی (بخصوص اگر كشيدن دندان يا جراحي شما كمي تهاجمي تر صورت گرفته باشد) كاملا طبيعي است.

عموما این ورم در دو تا سه روز پس از جراحی به حداكثر اندازه خود می‌رسد، پس در این روزها باید انتظار حداكثر ورم را در صورتتان داشته باشید. نگران نباشید. پس از گذشت یك هفته، ورم صورت‌تان كاملا برطرف شده و فرم صورت طبيعي خواهد شد. برای كاهش ورم، علاوه بر تدابيري كه دندانپزشك شما هنگام جراحي دندان مد نظر قرار داده است، راه‌حل‌های ساده و خانگی نيز وجود دارد:

- مقداری یخ را درون یك پارچه بپیچید و در طول روز اول بعد از جراحی آن را روی صورت (ناحيه جراحي) قرار دهید، دقت كنید كه اين كمپرس سرد تنها براي روز اول كاربرد دارد. براي استفاده بايد 20 دقیقه آن را روی صورت قرار داده و 20 دقیقه بردارید و دوباره همین كار را تكرار كنید (تا 24 ساعت). در روز دوم بعد از جراحی استفاده از هرگونه كمپرس مانند یخ یا آب گرم يا پارچه گرم و مرطوب را موقتا .كنار بگزاريد.  مجددا از روز سوم كمپرس را تكرار كنيد، ولي اينبار بجار يخ از آب گرم استفاده كنيد. مشايد بهتر باشد كه با پارچه اي گرم و مرطوب اين كار را انجام دهيد.


6. مواظب بخيه ها باشيد: بخيه هاي زده شده براي ترميم هرچه بهتر و سريعتر ضروري است. مواظب باشيد بخيه ها را دستكاري نكنيد و يا هنگام غذا خوردن به آنها آسيبي نرسد. بخيه ها عموما 7 روز بعد توسط دندانپزشك يا جراح كشيده ميشوند.

7. توصیه‌های غذايي: از خوردن غذای گرم بلافاصله پس از جراحی خودداری كنید. بهترین پیشنهاد این است كه یك سوپ پركالری و پرحجم تهیه كنید و بگذارید تا سرد شود. سپس آن را به عنوان ناهار یا شام پس از جراحی ميل كنيد.

نكته:‌ در روز اول پس از جراحی، از نوشیدن آب ، مایعات، آب‌میوه و شیر غافل نشوید، زیرا به جبران حجم خون از دست رفته ی شما در حین جراحی كمك خواهد كرد. یك ساعت پس از پایان جراحی (و يا بعد از خارج كردن گاز از دهان)، يك بستني خنك و خوشمزه نوش جان كنيد، اين كار باعث می‌شود احساس راحتی بیشتری در ناحیه جراحی شده داشته باشید. تلاش كنید هرچه زودتر به رژیم غذایی نرمال و روزانه‌تان بازگردید. شاید لازم باشد فقط از طرف مقابل فك برای جویدن غذاها استفاده كنید.

8. حرف اول و آخر، بهداشت دهان: بسيار مهم است كه مواظب باشيد در حفره جراحي يا دندان خارج شده ، مواد خارجي (مواد غذايي و ...) گير نكند. تمیز نگه داشتن دندان‌ها و دهان منجر به التیام زخم جراحی می‌شود. بنابراین فردای روز جراحی دست به‌كار شوید. نصف قاشق چای‌خوری نمك را در یك لیوان آب ولرم بریزید و روزانه حداقل سه مرتبه دهانتان را با آن شستشو دهید. شما می‌توانید در روز سوم یا چهارم پس از جراحی، مسواك زدن و نخ کشیدن دندان‌هایتان را از سر بگیرید. دقت كنید هنگام مسواك زدن دندان‌های مجاور ناحیه جراحی، موجب كنده شدن لخته تشكیل شده و يا نخ بخيه نشوید، زیرا در این صورت دوباره درد و خون‌ریزی شروع خواهد شد.

9. با دردش چه کار کنیم؟ درد پس از جراحی دندان عقل، شاید بدترین تجربه ی شما از دندان پزشك باشد. مسلما مادامی كه اثرات داروی بی‌حسی وجود دارد، شما این درد را احساس نمی‌كنید، بنابراین ممكن است از خوردن مسكن غافل شوید. بهتر است پیش از اینکه مطب دندان پزشكی را ترك كنید و يا بلافاصله پس از ترخيص، يك عدد قرص ضد درد (مانند ايبوپروفن يا ژلوفن) مصرف كنید تا وقتی اثرات داروی بی‌حسی از بین رفت، دچار درد شدید نشوید (درد را به حداقل برسانيد).

ژلوفن در افرادي كه ناراحتي گوارشي و درد معده دارند بهتر مصرف ميشود، بعلاوه ممكن است اثرات ضد درد قوي تري را با مصرف اين دارويي ضدالتهاب غير استروئيدي (NSAID) تجربه كنيد، هر 6 ساعت يك مسكن مصرف كنيد. اگر باز هم درد شديد است، شايد لازم باشد بهمراه ژلوفن (يا پروفن)، يك قرص استامينوفن كدئين هم مصرف كنيد. عموما حداكثر درد پس از جراحی در 12 ساعت اول پس از جراحی احساس ميشود كه با مصرف ضددرد می‌توانید با آن كنار بیایید.

10. استراحت در منزل و پرهيز از كار سنگين و پر جنب و جوش فراموش نشود.

نويسنده: دكتر شهيدي | لینک ثابت |