بوی بد دهان (Halitosis) مشکلی شایع و عموما اجتناب ناپذیر است. عده ای برای از بین بردن بوی بد دهان ممکن است از آدامس های معطر و یا از خوش بو کننده های مختلف استفاده کنند. عده ای هم ممکن است مداوم در حال مسواک زدن دندان ها و یا شستشوی دهان باشند و یا ....! اما باید بدانید که این راهکارها فقط راه حل هایی موقتی بوده و برای خلاصی از شر بوی بد دهان، باید به فکر درمان اصلی و همیشگی این مشکل باشید. در این مقاله با هم مروری بر 5 توصیه آکادمیک و موثر در کاهش (و یا حذف) بوی بد دهان خواهیم داشت.

قبل از هر چیز این نکته را مد نظر داشته باشید که عوامل ایجاد کننده بوی بد دهان متعدد هستند. یعنی برای مقابله با این مشکل، ابتدا باید عامل ایجاد کننده آن مشخص شود. بطور خلاصه علل بوی بد دهان شامل دو دسته کلی است: علل داخل دهانی و علل خارج دهانی. برای مطالعه و در نتیجه آگاهی از مشکل احتمالی بوی بد دهان خود به شما پیشنهاد میشود مقاله "علل بوی بد دهان" را مطالعه فرمایید.

سطح دندانها، شیار های روی زبان، لوزه، حلق، بینی و... مکان هایی هستند که باکتری ها می توانند در آن رشد کنند. این باکتری ها، ترکیبات گوگرد داری (ترکیبات سولفاته فرار) از خود آزاد می کنند که شایعترین منشا بوی بد دهان می باشند. همانطور که در مقاله علل بوی بد دهان مفصل توضیح داده شده است، بوی بد دهان می تواند نشانه بیماری های دیگری در بدن باشد که ممکن است از وجود آن ها بی خبر باشیم. مانند: پوسیدگی دندانی، بیماری های لثه، بیماری های گوارشی، بیماری های تنفسی، کلیوی، کبدی و… که برای رهای از شر بوی بد دهان باید به فکر درمان آن ها باشیم.

چند راهکار موثر برای از بین بردن بوی بدن دهان:

۱- جلوگیری از خشک شدن حفره دهان:

به علت عدم کفایت بزاق در شستشوی دهان در افراد با بزاق کم، بیماران دارای خشکی دهان اغلب با مقادیر بالایی پلاک باکتری رو دندان ها، پروتز ها و پشت زبان دیده میشوند. افزایش جمعیت میکروبی باعث افزایش سطح گازهای فرار و بد بو شده و در نتیجه بوی بد دهان شدیدتر خواهد شد. بزاق، دهان را از باکتری های ایجاد کننده بوی بد دهان پاک می کند. و چنانچه دهان به هرعلتی خشک بماند، این باکتری ها فرصتی برای تجمع و ایجاد کردن بوی بد دهان می یابند و بوی بد دهان تشدید می شود. این دقیقا همان اتفاقی است که در موقع خواب برای همه ما اتفاق می افتد. زیرا در موقع خواب مقدار ترشح بزاق به حداقل می رسد.

۲- مسواک تنها مخصوص دندان ها نیست! آن را بجز دندانها به زبان هم بزنید:

پشت زبان مدتها است که به عنوان اصلی ترین منشاء بوی بد دهان مد نظر قرار گرفته است. در واقع ارتباط بسیار قوی بین پوشش زبان و بوی بد دهان اثبات شده است. اگر به هنگام مسواک زدن روی زبان تان را هم مسواک بزنید، شیار های روی زبان را نیز از وجود این باکتری ها پاک می کنید. این نکته را مد نظر داشته باشید که پلاک باکتری مداوم در حال شکل گرفتن است و درنتیجه شما نیز باید مداوم در حذف آن کوشا باشد.

دندان ها و پشت زبان تان را مسواک بزنید. یکی از اساسی ترین راه ها برای از بین بردن بوی بد دهان، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به طور مرتب است. این کار باعث حذف ذرات غذایی و باکتری های موجود در حفره دهان می شود. برای از بین بردن ذرات غذایی موجود در بین دندان ها نیز باید هر بار پس از مسواک زدن، بین دندان هایتان را نخ بکشید.

۳- چک آپ های مداوم و منظم دندانپزشکی را فراموش نکنید:

دندانپزشک پوسیدگی دندانی، نواحی با مشکل گیر غذایی، درگیری عصب دندان و بیماری های لثه شما را به موقع تشخیص داده و برای درمان آن ها اقدام می کند. بسیاری از این مشکلات در دهان و دندان باعث بوی بد دهان می شود.

۴- مصرف مواد غذایی کاهنده بوی بد دهان:

بعضی خوراکی ها در از بین بردن بوی بد دهان نقش کمکی دارند. منجمله این مواد غذایی آب پرتغال، شربت آبلیموی شیرین، سبزی یا عرق نعناع، لیمو ترش، شربت پرتقال و مرزه است. همچنین مصرف قرص های مکیدنی حاوی ترکیبات فرار خوش بو موجب پوشاندن (و نه درمان) بوی بد دهان خواهد شد و البته باید این نکته را هم بدانید که این قرص ها اثری کوتاه مدت خواهند داشت. البته جویدن آدامس به علت ترکیبات خوشبو و همچنین تحریک افزایش ترشح بزاق نیز در کاهش بوی بد دهان موثر است.

۵- همیشه در دهان خود دنبال عامل بوی بد نباشید! ممکن است بوی بد دهان شما ناشی از بیماری های تنفسی، گوارشی، کلیوی و ... باشد:

از علائم تقریبا شایع تعدادی از بیماری های بدن، بوی بد دهان است. ابتلا به بیماری هایی مثل دیابت، عدم کفایت کبد، عدم کفایت کلیه، عفونت و التهاب مخاط بینی، سینوزیت، گلودرد چرکی و یا عفونت های دیگر دستگاه تنفسی می تواند عامل وجود بوی بد دهان باشد. "هلیکوباکتر پیلوری" باکتری است که در معده زندگی می کند و موجب بیماری زخم معده می شود. اگر کسی دچار این بیماری باشد ممکن است بتوان آن را از بوی بد دهانش تشخیص داد. در صورتی که نمی توانید با مسواک زدن و… از شر بوی بد دهان خلاص شوید، ممکن است مبتلا به این بیماری پنهانی باشید و حتما بایستی برای تشخیص بیماری احتمالی  و درمان بیماری زمینه ای به یک پزشک (متخصص کلیه، متخصص گوش حلق و بینی و متخصص داخلی و گوارش) مراجعه کنید.

سلامت، شادکام و سرسبز باشید – دکتر شهیدی

مطالب مرتبط:

-          علل و اتیولوژی بوی بد دهان

-          هالیتوزیس و راه های درمان