در یک لبخند زیبا، شاید اولین عنصری که بیش از هر چیز خود نمایی می کند دندان است. درست است که این دندانهای سفید و زیبا بسیار محکم و مقاوم هستند، اما نباید فراموش کرد که این مقاومت و زیبایی و درخشندگی دندان به خودی خود پایدار نبوده و در صورت سهل انگاری در حفاظت از دندان کم کم کاهش خواهد یافت. بطور کلی انسان از دندان خود به چند طریق سود میبرد: جویدن و خرد کردن غذا، تکلم وادای حروف و همچنین در زیبایی چهره مانند خندیدن. با این حال نکات ظریف و مهمی در مورد این مروارید های سفید وجود دارند که احتمالا تا کنون از آنها بی خبرید بوده اید. بهمین جهت از شما دعوت میشود که در متن حاضر مطالبی را در این خصوص مطالعه فرمایید.

1.    چه موادی برای دندان ها مضر است؟

اگر فکر میکنید که این تنها مواد قندی هستند که برای دندان های ما ضرر دارند کاملا در اشتباهید! علاوه برمواد قندی، مواد ترش و اسیدی نیز باعث از بین رفتن ساختار معدنی سطح مینای دندان می شوند. این امر پس از مدتی منجر به ایجاد حفره و سرانجام ایجاد پوسیدگی بر روی دندان می شود. موادی مانند ترشیجات، لیمو ترش، لواشک، تمبر هندی، نوشابه های گاز دار و حتی شربت میوه ها که دارای pH پایین هستند جزو مواد غذایی اسیدی به شمار می آیند (مانند شربت آب پرتغال یا لموناد). همچنین در نظر داشته باشید که مواد اسیدی بر روی دندان های کودکان بیشتر از بزرگسالان تاثیر می گذارند بنابراین باید مواظب استفاده بی رویه کودکان از مواد غذایی اسیدی نیز بود.
اگر شما هم از آندسته افرادی هستید که عاشق خوراکی های ترش مثل لواشک هستید و تمایل زیادی به این نوع مواد غذایی دارید، در درجه اول سعی کنید مقدار مصرف آنها را کمتر کنید و درثانی برای کاهش میزان تاثیر این مواد بر ساختار دندان ها، آن ها را در وعده های اصلی غذایی و همراه با سایر مواد غذایی مصرف کنید.

2.    برعکس مواد قندی، بعد از مصرف مواد ترش و اسیدی مسواک نزنید!

نکته بسیار مهم پس از خوردن مواد غذایی اسیدی این است که نباید بلافاصله پس از خوردن آن ها مسواک بزنید. چون اسید باعث نرم شدن مینای دندان شده  و مسواک مینای نرم شده را از روی دندان ها بر می دارد و در نتیجه روند سایش و ایجاد پوسیدگی  سریع تر می شود. بهترین کار این است که پس از خوردن خوراکی های اسیدی دهان را با آب شسته و حدود یک ساعت صبر کنید و سپس مسواک بزنید. در طی این یک ساعت، کلسیم و سایر مواد معدنی موجود در بزاق، ساختار ضعیف شده معدنی دندان را بازسازی کرده و مینای نرم شده را تا حدودی سخت می کند.

3.    مینای دندان سخت ترین ماده موجود در بدن است، اما ممکن است به راحتی بشکند.

شکستن پسته و فندق دهان بسته، جویدن و خرد کردن قطعات یخ، پاپ کورن، ته دیگ سفت و سایر مواد غذایی سفت و سخت باعث ایجاد ترک های روی دندان و در موارد شدیدتر موجب شکستن و لب پر شدن دندان می شوند.

بر خلاف بسیاری از بافت های بدن،  مینای دندان قادر به ترمیم مجدد خود نیست. مخصوصا اگر شما دارای دندان های پر شده و ترمیم شده در دهان خود هستید باید بیشتر از این مواد غذایی سفت پرهیز کنید. این نکته در مورد دندان های عصب کشی شده بسیار مهم است.

4.    فلوراید بیش از حد ممکن است برای دندان ها اثر معکوس داشته و مضر باشد.

می دانیم که فلوراید به داشتن دندان های سالم کمک می کند اما چنانچه در کودکان کمتر از ۸ سال مقدار زیادی فلوراید موجود در خمیر دندان بلعیده شود، منجر به عارضه فلوروزیس می شود. (فلوروزیس چیست؟) فلوروزیس ابتدا به صورت نقاط سفید رنگ روی دندان ها بروز می کند اما ممکن است به رنگ قهوه ای هم درآید. متاسفانه این نوع تغییر رنگ ناشی از فلوراید از نوع تغییر رنگ داخلی بوده و امکان از بین بردن آن به وسیله روش های معمول سفید کردن دندان ها وجود ندارد.

در موارد شدید تر فلوروزیس منجر به ایجاد تخلخل در دندان شده و علاوه بر تضعیف مینا و عاج دندان، دندان را  مستعد پوسیدگی خواهد کرد. برای پیشگیری از ایجاد این حالت باید حتی الامکان در کودکان کمتر از ۸ سال خمیردندان بدون فلوراید استفاده شود، زیرا این کودکان معمولا خمیردندان را قورت می دهند که این امر بر دندان های درحال تشکیل آنها اثر گذاشته و ممکن است در نهایت منجر به فلوروزیس شود.

5.    براکت های ارتودنسی و نگین دندان، دندان ها را نسبت به پوسیدگی مستعد تر می کنند.

چنانچه اقدام به ارتودنسی کرده اید و براکت ها و سیم های ارتودنسی روی دندان های شما است، بایستی بیشتر به فکر سلامت دندان هایتان باشید. چرا که زبان، لبها و حتی مسواک هم با وجود نگین دندان یا براکت ها  نمی توانند سطح دندان ها را آنطور که باید و شاید  تمیز کنند. در نتیجه پلاک غذایی به راحتی در اطراف نگین، براکت ها و سیم های ارتودنسی جمع شده و تبدیل به منبع خوبی برای تغذیه باکتری ها می شود. باکتری ها از این مواد غذایی تغذیه کرده و با مصرف قند ها و تولید اسید باعث از بین رفتن بافت دندان و ایجاد پوسیدگی می شوند. پس فراموش نکنید که مسواک زدن شما باید بیشتر، دقیقتر و با حوصله بیشتری انجام شود.

مطالب مرتبط:
-    فلوروزیس دندانی
-    خصوصیات یک مسواک مناسب
-    چه خمیر دندانی مناسب است؟
-    پوسیدگی دندان چیست؟
-    ساختار طبیعی و آناتومی دندان